Нека създадем и използваме нов обект:

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):035:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span> <span class="o">=</span> <span class="no">Greeter</span><span class="p">.</span><span class="nf">new</span><span class="p">(</span><span class="s2">"Pat"</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">=&gt; #&lt;Greeter:0x16cac @name="Pat"&gt;</span><span class="w">
</span><span class="gp">irb(main):036:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
<span class="go">Hi Pat!
</span><span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">nil</span>
<span class="gp">irb(main):037:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_bye</span>
<span class="go">Bye Pat, come back soon.
</span><span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">nil</span></code></pre></figure>

След като веднъж сме създали обектът `g`, той запаметява името Pat.
Какво би се случило, ако искаме да променим името директно ?

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):038:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="o">.</span><span class="vi">@name</span>
<span class="gr">SyntaxError: compile error
(irb):52: syntax error
        from (irb):52</span></code></pre></figure>

Изходът от горния пример е грешка.

## Под повърхноста на обекта

Променливите на инстанциите са скрити от външно въздействие. Всъщност те
са видими при инспекция на обекта и има начини за достъп до тях, но Ruby
се старае да капсулира данните, следвайки обектно-ориентирания подход.

Може да разгледаме достъпните методи за обектите от тип Greeter лесно:

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):039:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="no">Greeter</span><span class="p">.</span><span class="nf">instance_methods</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="p">[</span><span class="s2">"method"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"send"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"object_id"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"singleton_methods"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"__send__"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"equal?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"taint"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"frozen?"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"instance_variable_get"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"kind_of?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"to_a"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"instance_eval"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"type"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"protected_methods"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"extend"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"eql?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"display"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"instance_variable_set"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"hash"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"is_a?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"to_s"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"class"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"tainted?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"private_methods"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"untaint"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"say_hi"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"id"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"inspect"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"=="</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"==="</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"clone"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"public_methods"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"respond_to?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"freeze"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"say_bye"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"__id__"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"=~"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"methods"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"nil?"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"dup"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"instance_variables"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"instance_of?"</span><span class="p">]</span></code></pre></figure>

Интересно е да видим, че обектът “притежава” доста методи, въпреки, че
ние сме дефинирали само 3. Ще разбулим мистерията, като кажем, че това
са всички методи на обектът Greeter, включително и тези от наследените
класове. За да скрием от показване наследените методи ще използваме
флага `false` при извикването на **instance\_methods**\:

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):040:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="no">Greeter</span><span class="p">.</span><span class="nf">instance_methods</span><span class="p">(</span><span class="kp">false</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="p">[</span><span class="s2">"say_bye"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"say_hi"</span><span class="p">]</span></code></pre></figure>

Съществува метод, който ни дава представа какви методи може да извикаме
върху обекта:

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):041:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"name"</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">false</span>
<span class="gp">irb(main):042:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"say_hi"</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">true</span>
<span class="gp">irb(main):043:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"to_s"</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">true</span></code></pre></figure>

## Никога не е късно за промяна на класа

Как да процедираме, ако искаме да отпечатаме или променим директно
името, зададено в клас ? Ruby предлага лесен начин за достъп до
променливите на обекта.

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):044:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="k">class</span> <span class="nc">Greeter</span>
<span class="gp">irb(main):045:1&gt;</span><span class="w">   </span><span class="nb">attr_accessor</span> <span class="ss">:name</span>
<span class="gp">irb(main):046:1&gt;</span><span class="w"> </span><span class="k">end</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="p">[</span><span class="ss">:name</span><span class="p">,</span> <span class="ss">:name</span><span class="o">=</span><span class="p">]</span></code></pre></figure>

В Ruby лесно може да отворим класа отново за модификация. Промените ще
се отразят на наличните и новите обекти. Нека създадем нов обект.

<figure class="highlight"><pre><code class="language-irb" data-lang="irb"><span class="gp">irb(main):047:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span> <span class="o">=</span> <span class="no">Greeter</span><span class="p">.</span><span class="nf">new</span><span class="p">(</span><span class="s2">"Andy"</span><span class="p">)</span>
<span class="gp">=&gt; #&lt;Greeter:0x3c9b0 @name="Andy"&gt;</span><span class="w">
</span><span class="gp">irb(main):048:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"name"</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">true</span>
<span class="gp">irb(main):049:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"name="</span><span class="p">)</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">true</span>
<span class="gp">irb(main):050:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
<span class="go">Hi Andy!
</span><span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">nil</span>
<span class="gp">irb(main):051:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">name</span><span class="o">=</span><span class="s2">"Betty"</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="s2">"Betty"</span>
<span class="gp">irb(main):052:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span>
<span class="gp">=&gt; #&lt;Greeter:0x3c9b0 @name="Betty"&gt;</span><span class="w">
</span><span class="gp">irb(main):053:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">name</span>
<span class="p">=&gt;</span> <span class="s2">"Betty"</span>
<span class="gp">irb(main):054:0&gt;</span><span class="w"> </span><span class="n">g</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
<span class="go">Hi Betty!
</span><span class="p">=&gt;</span> <span class="kp">nil</span></code></pre></figure>

Използването на `attr_accessor` дефинира два нови метода, `name` за
прочитане на стойността и `name=` за промяна на стойността.

## Приветстване на всички !

В този си вид, класът ни може да приветства само един човек
едновременно. Следващия пример ни показва как може да поздравим един
човек, списък от хора или света глобално.

Нека напишем програмата в отделен файл вместо в IRB.

За да излезете от IRB, напишете “quit”, “exit” или просто натиснете
Control-D.

<figure class="highlight"><pre><code class="language-ruby" data-lang="ruby"><span class="c1">#!/usr/bin/env ruby</span>

<span class="k">class</span> <span class="nc">MegaGreeter</span>
  <span class="nb">attr_accessor</span> <span class="ss">:names</span>

  <span class="c1"># Create the object</span>
  <span class="k">def</span> <span class="nf">initialize</span><span class="p">(</span><span class="n">names</span> <span class="o">=</span> <span class="s2">"World"</span><span class="p">)</span>
    <span class="vi">@names</span> <span class="o">=</span> <span class="n">names</span>
  <span class="k">end</span>

  <span class="c1"># Say hi to everybody</span>
  <span class="k">def</span> <span class="nf">say_hi</span>
    <span class="k">if</span> <span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">nil?</span>
      <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"..."</span>
    <span class="k">elsif</span> <span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"each"</span><span class="p">)</span>
      <span class="c1"># @names is a list of some kind, iterate!</span>
      <span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">each</span> <span class="k">do</span> <span class="o">|</span><span class="nb">name</span><span class="o">|</span>
        <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"Hello </span><span class="si">#{</span><span class="nb">name</span><span class="si">}</span><span class="s2">!"</span>
      <span class="k">end</span>
    <span class="k">else</span>
      <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"Hello </span><span class="si">#{</span><span class="vi">@names</span><span class="si">}</span><span class="s2">!"</span>
    <span class="k">end</span>
  <span class="k">end</span>

  <span class="c1"># Say bye to everybody</span>
  <span class="k">def</span> <span class="nf">say_bye</span>
    <span class="k">if</span> <span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">nil?</span>
      <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"..."</span>
    <span class="k">elsif</span> <span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">respond_to?</span><span class="p">(</span><span class="s2">"join"</span><span class="p">)</span>
      <span class="c1"># Join the list elements with commas</span>
      <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"Goodbye </span><span class="si">#{</span><span class="vi">@names</span><span class="p">.</span><span class="nf">join</span><span class="p">(</span><span class="s2">", "</span><span class="p">)</span><span class="si">}</span><span class="s2">.  Come back soon!"</span>
    <span class="k">else</span>
      <span class="nb">puts</span> <span class="s2">"Goodbye </span><span class="si">#{</span><span class="vi">@names</span><span class="si">}</span><span class="s2">.  Come back soon!"</span>
    <span class="k">end</span>
  <span class="k">end</span>

<span class="k">end</span>


<span class="k">if</span> <span class="kp">__FILE__</span> <span class="o">==</span> <span class="vg">$0</span>
  <span class="n">mg</span> <span class="o">=</span> <span class="no">MegaGreeter</span><span class="p">.</span><span class="nf">new</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_bye</span>

  <span class="c1"># Change name to be "Zeke"</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">names</span> <span class="o">=</span> <span class="s2">"Zeke"</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_bye</span>

  <span class="c1"># Change the name to an array of names</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">names</span> <span class="o">=</span> <span class="p">[</span><span class="s2">"Albert"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"Brenda"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"Charles"</span><span class="p">,</span>
    <span class="s2">"Dave"</span><span class="p">,</span> <span class="s2">"Engelbert"</span><span class="p">]</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_bye</span>

  <span class="c1"># Change to nil</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">names</span> <span class="o">=</span> <span class="kp">nil</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_hi</span>
  <span class="n">mg</span><span class="p">.</span><span class="nf">say_bye</span>
<span class="k">end</span></code></pre></figure>

Съхранете този файл като “ri20min.rb” и го стартирайте, като напишете
“ruby ri20min.rb”. Изходът на програмата би изглеждал така:

    Hello World!
    Goodbye World.  Come back soon!
    Hello Zeke!
    Goodbye Zeke.  Come back soon!
    Hello Albert!
    Hello Brenda!
    Hello Charles!
    Hello Dave!
    Hello Engelbert!
    Goodbye Albert, Brenda, Charles, Dave, Engelbert.  Come
    back soon!
    ...
    ...
{: .code}

В този финален пример има много нови неща, които ще бъдат разгледани в
[последната част на това ръководство](../4/)
