O języku Ruby

Zastanawiasz się dlaczego Ruby jest tak popularny? Jego fani nazywają go pięknym, pełnym sztuki językiem. Mimo to, twierdzą, że jest poręczny i praktyczny. O co chodzi ?

Ideały twórcy języka Ruby

Ruby jest językiem starannie dobranej równowagi. Jego twórca, Yukihiro “Matz” Matsumoto, połączył części jego ulubionych języków (Perla, Smalltalka, Eiffel, Ady i Lispa) by uformować nowy język, który zbalansował programowanie funkcjonalne wraz z programowanie imperatywnym.

Matz często mówi, że chce uczynić ten język naturalnym – nie prostym – w sposób odzwierciedlający życie.

Bazując na tym dodaje:

Ruby jest prosty z wyglądu, ale bardzo skomplikowany w środku, tak jak ciało ludzkie1.

O rozwoju Ruby

Począwszy od publicznego wydania w 1995, Ruby zwrócił na siebie uwagę wielu programistów na całym świecie. W 2006 Ruby uzyskał masową akceptację, co objawiło się w postaci dużej ilości aktywnych grup użytkowników powstających w największych miastach świata oraz salach konferencyjnych wypełnionych po brzegi.

Graph courtesy of
Gmane.

Ruby-Talk, główna lista mailingowa na tematy związane z Rubim, osiągnęła średnio ruch 200 wiadomości dziennie w 2006 roku. Zmalało to w ostatnich latach gdy część społeczności przeniosło dyskusje z jednej centralnej listy na wiele mniejszych grup.

Ruby jest uplasowany wśród pierwszej dziesiątki na większości indeksów mierzących wzrost i popularność języków programowania na świecie (takich jak indeks TIOBE). Wiele owego wzrostu zawdzięcza Ruby popularności oprogramowania napisanego przy jego użyciu, szczególnie frameworkowi Ruby on Rails.

Ruby jest także zupełnie darmowy. Darmowe jest nie tylko korzystanie, ale również kopiowanie, modyfikowanie i rozprowadzanie tego języka.

Postrzeganie Wszystkiego Jako Obiekt

Początkowo, Matz szukał w innych językach idealnej składni. Wspominając swoje poszukiwania, Matz mówi: “Szukałem języka potężniejszego od Perla i bardziej obiektowego od Pythona2.”

W Rubim, wszystko jest obiektem. Każdy fragment informacji i kodu może uzyskać swoje właściwości i czynności. Programowanie obiektowe nazywa właściwości zmiennymi instancji a czynności metodami. Czysto obiektowe podejście Rubiego jest zazwyczaj demonstrowane przy użyciu fragmentu kodu, który wywołuje czynność na liczbie.

5.times { print "We *love* Ruby -- it's outrageous!" }

W wielu językach, liczby i inne typy podstawowe nie są obiektami. Ruby podąża za Smalltalkiem udostępniając metody i zmienne instancji wszystkim swoim typom. To ułatwia korzystanie z języka, ponieważ reguły mające zastosowanie do obiektów odnoszą się również do całego języka.

Elastyczność Rubiego

Ruby postrzegany jest jako język elastyczny, ponieważ pozwala on swoim użytkownikom dowolnie modyfikować jego części. Zasadnicze części języka mogą zostać usunięte lub przedefiniowane – w zależności od woli. Do istniejących już części można dodać nowe. Ruby stara się nie ograniczać programisty.

Na przykład, dodawanie wykonuje się za pomocą operatora (+). Lecz gdybyś chciał wykorzystać w tym celu słowa plus, mógłbyś dodać stosowną metodę do klasy Numeric.

class Numeric
  def plus(x)
    self.+(x)
  end
end

y = 5.plus 6
# y wynosi teraz 11

Operatory Rubiego są lukrem składniowym dla metod, metody również możesz przedefiniować.

Bloki, Prawdziwie Ekspresyjna Właściwość

Bloki postrzegane są jako źródło ogromnej elastyczności. Programista może dołączyć domknięcie (ang. closure) do dowolnej metody, opisując jak dana metoda ma działać. To domknięcie nazywa się blokiem i stało się ono jednym z najbardziej popularnych właściwości Rubiego dla programistów pochodzących ze środowisk PHP i Visual Basic’a.

Bloki zainspirowane zostały językami funkcjonalnymi. Matz mówił, “w blokach Rubiego chciałem oddać szacunek środowisku Lispa3.”

search_engines =
  %w[Google Yahoo MSN].map do |engine|
    "http://www." + engine.downcase + ".com"
  end

W powyższym kodzie, blok jest opisany pomiędzy słowami do ... end. Metoda map aplikuje zadany blok do podanej listy słów (Google Yahoo MSN). Wiele innych metod w Rubim udostępnia miejsce dla programisty, który może napisać swój własny blok i wykorzystać go w danej metodzie.

Język Ruby oraz Mixin-y

W przeciwieństwie do innych języków obiektowych, Ruby potrafi realizować tylko jednokrotne dziedziczenie celowo. Język Ruby pozwala jednak na korzystanie z modułów (zwanych również Kategoriami w Objective-C). Moduły są zbiorami metod.

Klasy mogą dołączyć moduł i w ten sposób przejąć implementację metod z modułu. Dla przykładu, którakolwiek z klas implementujących metodę each może dołączyć moduł Enumerable, który z kolei realizuje kilka metod, które wykorzystują metodę each do iterowania po elementach.

class MyArray
  include Enumerable
end

Programiści języka Ruby uznają tą technikę za prostszą niż wielokrotne dziedziczenie, które może być skomplikowane i nakłada wiele ograniczeń.

Wygląd Rubiego

Ruby używa minimalnej liczby elementów składni i zwykle preferuje angielskie słowa kluczowe. Używa pewnych znaków interpunkcyjnych do jej udekorowania. Ruby nie wymaga deklaracji zmiennych, jedynie bardzo prostej konwencji, aby zaznaczyć w jakim zakresie żyje zmienna.

  • var może być zmienną lokalną.
  • @var jest polem instancji (zmienną instancji).
  • $var jest zmienną globalną.

Dzięki tej konwencji, programista może szybko zidentyfikować rodzaj zmiennej z którą ma do czynienia. Nie ma już potrzeby wstawiania słowa kluczowego self. przy każdym wystąpieniu zmiennej instancji.

Zaawansowane techniki

Ruby posiada bogactwo innych właściwości, niektóre z nich to:

  • Ruby obsługuje błędy poprzez wyjątki, zupełnie jak Java lub Python. Pozwala to na wykorzystanie dobrze znanego mechanizmu przez programistów tych języków.

  • Ruby posiada prawdziwy garbage collector typu mark-and-sweep dla wszystkich obiektów żyjących w pamięci obiektowej. Nie ma potrzeby przetrzymywania informacji na temat liczby odniesień do obiektu. Jak mówi Matz, “Wpływa to korzystnie na twoje zdrowie.”

  • Pisanie rozszerzeń do Rubiego jest prostsze niż w Perlu lub Pythonie i ma bardzo eleganckie API dostępne w języku C. Pozwala ono na wbudowanie interpretera Rubiego do aplikacji jako język skryptowy. Dostępny jest również interfejs SWIG.

  • Jeśli system operacyjny na to pozwala, Ruby pozwala na dynamiczne ładowanie bibliotek.

  • Ruby posiada wątki, które są niezależne od systemu operacyjnego. To znaczy, że są one dostępne na każdej platformie, niezależnie od tego, czy sama platforma wspiera wątki, można ich używać nawet w MS-DOS!

  • Ruby jest bardzo przenośny: rozwijany głównie na platformie GNU/Linux, ale może być używany na wielu typach UNIXów, Mac OS X, Windows, DOS, BeOS, OS/2, itd.

Inne implementacje Rubiego

Ruby jako język ma kilka różnych implementacji. Ta strona omawia bazową implementację, MRI (“Matz’s Ruby Interpreter”) lub CRuby, ale są inne. Często są użyteczne w niektórych sytuacjach, integrują się z innymi językami lub środowiskami lub mają specjalne cechy, których MRI nie ma.

Tu jest lista:

  • JRuby jest Rubim na JVM (Java Virtual Machine), wykorzystując optymalizację kompilatorów JIT JVM, odśmiecanie pamięci, współbieżne wątki, narzędzia i kolekcję bibliotek.
  • Rubinius jest ‘Rubim napisanym w Rubim’. Zbudowanym na szczycie LLVM, Rubinius ukazuje sprytną maszynę wirtualną na bazie której budowane są inne języki.
  • MacRuby jest Rubim ściśle zintegrowanym z bibliotekami Cocoa Apple dla Mac OS X, umożliwiając łatwe pisanie desktopowych aplikacji.
  • mruby jest lekką implementacją języka Ruby, która może być połączona i osadzona w aplikacji.
  • Its development is lead by Ruby’s creator Yukihiro “Matz” Matsumoto.
  • IronRuby jest implementacją “ściśle zintegrowaną z frameworkiem .NET”.
  • MagLev jest “szybką, stabilną, implementacją Rubiego ze zintegrowaną trwałością obiektów i rozproszonym wpsółdzielonym cachem”.
  • Cardinal jest “kompilatorem Rubiego dla Parrot Virtual Machine” (Perl 6).

Odnośniki

1 Matz, wypowiedź na liście ruby-talk, May 12th, 2000.

2 Matz, w Wywiad z twórcą języka Ruby, Nov. 29th, 2001.

3 Matz, w Bloki i domknięcia w Rubym, December 22nd, 2003.