1 | 2 | 3 | 4

Yirmi Dakikada Ruby

Peki, yeni programımıza daha derin bir inceleme yapalım, (#) ile başlayan ilk satıra dikkat edin. Ruby’de diyez işareti ile başlayan satırlar bilgilendirme satırlarıdır ve komut işleyici tarafından dikkate alınmaz. Dosyanın ilk satırının Unix benzeri işletim sistemlerinde özel bir anlamı vardır. İşletim sistemine dosyanın nasıl çalıştırılacağını anlatır. Diğer bütün yorum satırları sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Bizim say_hi metodunda biraz kurnazlıklar mevcut:

# Herkese merhaba de
def say_hi
  if @names.nil?
    puts "..."
  elsif @names.respond_to?("each")
    # @names içinde bir çeşit liste var, içinde döndür!
    @names.each do |name|
      puts "Hello #{name}!"
    end
  else
    puts "Hello #{@names}!"
  end
end

Bu betik nasıl cevap vereceğine karar vermek için @names değişkenine bakıyor. Eğer değişken boşsa üç nokta koyuyor, selamlanacak kimse yoksa ne yapacak ki?

Çevirmek, Döngü veya Yineleme

Eğer @names nesnesi each metoduna cevap verirse içinde yineleme yapabileceğiniz bir listedir, öyleyse onun içinde bir yineleme ile listedeki her kişiyi selamlayabilirsiniz. En son olarak da @names bunların hiçbiri değilse otomatik olarak stringe dönüşür ve önceki selamlama şeklini yapar.

Haydi bu yineleyiciyi daha yakından inceleyelim:

@names.each do |name|
  puts "Hello #{name}!"
end

each metodu arkasından gelen kod bloğunu listenin her elemanı için çalıştırır. do ve end arasında kod bloğu yer alır. Liste elemanları tek tek bar karakterleri arasındaki değişkene konur ve kod işlenir. Sonra bir sonraki liste elemanına geçilir.

Eğer isimleri bir liste içinde verirseniz ne olacak? name listenin elemanlarına bağlanır ve puts "Hello #{name}!" satırı bu isimle çalışır.

Birçok diğer programlama dilinde bir liste for döngüsü ile işlenir, C’de şuna benzer bir kod olur:

for (i=0; i<number_of_elements; i++)
{
  do_something_with(element[i]);
}

Bu kod çalışıyor ama şık bir görüntüsü yok. i gibi bir değişken üretmek zorundasınız, listenin uzunluğunu bulmak zorundasınız ve liste elemanlarının nasıl işleneceğini anlatmak zorundasınız. Ruby yolu çok daha zarif, tüm ayrıntılar bir each kelimesinin içinde saklı ve sadece her elemanı ne yapacağınızı anlatmak zorundasınız. Ayrıca daha okunaklı oluyor, Ruby yolu böyle olmalı. İçeride each metodu sırayla yield "Albert" sonra yield "Brenda" sonra yield "Charles" şeklinde çalışmaktadır.

Bloklar, Ruby’nin En Işıldayan Özelliği

Blokların bir şeyleri işlemekteki gücü listelerden daha karmaşıktır. Metodun içerisindekileri toparlamanın ötesinde, ayrıca kullanıcı farkında olmadan ayarlarlar, parçalama ve hatalarla ilgilenebilirsiniz.

# Herkese hoşçakal de
def say_bye
  if @names.nil?
    puts "..."
  elsif @names.respond_to?("join")
    # Liste elemanlarını virgülle birleştir
    puts "Goodbye #{@names.join(", ")}.  Come back soon!"
  else
    puts "Goodbye #{@names}.  Come back soon!"
  end
end

say_bye metodu each kullanmaz onun yerine @names değişkeninin join metoduna cevap vermesini sınar ve kullanır. Diğer durumda liste değil de string olarak işlenir. Bu metot, değişkenin orjinal tipi ile ilgilenmez join metoduna cevap veriyorsa join ile değişkeni işler, liste değil başka bir tipte değişken de join metoduna cevap verse onu da aynı şekilde işler. Buna “Duck Typing” denir, “eğer ördek gibi yürüyorsa ve ördek gibi ötüyorsa …” gibi bir şey.

Betiğe Giriş

Peki, bu MegaGreeter sınıf tanımıydı, dosyanın geri kalanı ise bu sınıfın kullanılmasından ibaret. Dikkatinizi çekecek son bir nokta kaldı, o da şu:

if __FILE__ == $0

__FILE__ sihirli bir değişkendir ve bulunduğu dosyanın ismini içerir. $0 ise bu programı çağıran dosyanın ismini içerir. Buradaki koşul ile “Eğer bu dosya direk çağrıldıysa .. ” deniyor. Başka bir program burada tanımlanan sınıfı require satırı ile içerip kullanacaksa bu koşul içindeki blok çalışmayacaktır. Ancak ve ancak bu dosya tek başına çalıştırıldığında bu satırlar işlenecekir.

Artık Kendinizi Tanışmış Kabul Edin

Ruby’ye hızlı bakış bu kadar. Daha Ruby’nin sunduğu incelenebilecek birçok değişik kontrol yapıları var; blokların ve yieldin kullanımı, modüller ve dahası. Umarız bu anlattıklarımız sizde Ruby hakkında daha fazla şeyler öğrenmek için bir arzu yaratmıştır.

Eğer öyleyse lütfen Belgeler bölgesindeki ücretsiz el kitapları ve öğreticileri inceleyin.

Ya da gerçekten kapsamlı bir kitap bakıyorsanız, kitap listesinde (site-dışı link) yararlı kitaplar bulabilirsiniz.