Ruby trong 20 phút

Nếu chúng ta muốn nói “Hello” thật nhiều lần mà không phải gõ mỏi tay thì sao? Chúng ta cần định nghĩa một method!

irb(main):010:0> def hi
irb(main):011:1> puts "Hello World!"
irb(main):012:1> end
=> :hi

Đoạn mã def hi bắt đầu việc định nghĩa method. Nó cho Ruby biết rằng chúng ta đang định nghĩa một method có tên là hi. Dòng tiếp theo là phần thân của method, cùng dòng mà chúng ta đã thấy trước đó: puts "Hello World". Cuối cùng, dòng end cho Ruby biết chúng ta đã hoàn tất việc định nghĩa method. Phản hồi => :hi của Ruby cho chúng ta biết rằng nó đã nhận biết method vừa được định nghĩa. Phản hồi này có thể là => nil đối với Ruby 2.0 và các phiên bản trước đó. Tuy nhiên, điều đó không quan trọng ở đây, hãy tiếp tục nào.

Cuộc đời ngắn ngủi và lặp đi lặp lại của một method

Bây giờ hãy thử chạy method đó vài lần:

irb(main):013:0> hi
Hello World!
=> nil
irb(main):014:0> hi()
Hello World!
=> nil

Dễ quá. Gọi một method trong Ruby đơn giản chỉ cần nhắc đến tên của nó với Ruby. Nếu method không nhận tham số thì chỉ cần thế là đủ. Bạn có thể thêm dấu ngoặc đơn trống nếu muốn, nhưng chúng không bắt buộc.

Nếu chúng ta muốn chào một người cụ thể chứ không phải cả thế giới thì sao? Chỉ cần định nghĩa lại hi để nhận một tên làm tham số.

irb(main):015:0> def hi(name)
irb(main):016:1> puts "Hello #{name}!"
irb(main):017:1> end
=> :hi
irb(main):018:0> hi("Matz")
Hello Matz!
=> nil

Vậy là nó hoạt động rồi… nhưng hãy dừng lại một chút để xem chuyện gì đang xảy ra ở đây.

Giữ chỗ trong chuỗi ký tự

Phần #{name} là gì? Đó là cách Ruby chèn nội dung vào một chuỗi ký tự. Phần nằm giữa dấu ngoặc nhọn được chuyển thành chuỗi ký tự (nếu nó chưa phải là chuỗi) và sau đó được thay thế vào chuỗi bên ngoài tại vị trí đó. Bạn cũng có thể dùng cách này để đảm bảo tên của ai đó được viết hoa đúng cách:

irb(main):019:0> def hi(name = "World")
irb(main):020:1> puts "Hello #{name.capitalize}!"
irb(main):021:1> end
=> :hi
irb(main):022:0> hi "chris"
Hello Chris!
=> nil
irb(main):023:0> hi
Hello World!
=> nil

Có vài thủ thuật cần chú ý ở đây. Một là chúng ta lại gọi method mà không dùng dấu ngoặc đơn. Nếu những gì bạn đang làm là rõ ràng thì dấu ngoặc đơn là tùy chọn. Thủ thuật kia là tham số mặc định World. Ý nghĩa của nó là “Nếu tên không được cung cấp, hãy dùng tên mặc định là "World"”.

Tiến hóa thành Greeter

Nếu chúng ta muốn một người chào hỏi thực thụ, một người nhớ tên bạn và luôn chào đón bạn, đối xử với bạn bằng sự tôn trọng thì sao? Bạn có thể dùng một đối tượng cho việc đó. Hãy tạo một class “Greeter”.

irb(main):024:0> class Greeter
irb(main):025:1>   def initialize(name = "World")
irb(main):026:2>     @name = name
irb(main):027:2>   end
irb(main):028:1>   def say_hi
irb(main):029:2>     puts "Hi #{@name}!"
irb(main):030:2>   end
irb(main):031:1>   def say_bye
irb(main):032:2>     puts "Bye #{@name}, come back soon."
irb(main):033:2>   end
irb(main):034:1> end
=> :say_bye

Từ khóa mới ở đây là class. Nó định nghĩa một class mới có tên là Greeter và một loạt các method cho class đó. Cũng hãy chú ý @name. Đây là một biến thực thể (instance variable), và nó có thể được truy cập bởi tất cả các method của class. Như bạn có thể thấy, nó được sử dụng bởi say_hi và say_bye.

Vậy làm thế nào để đưa class Greeter này vào hoạt động? Hãy tạo một đối tượng.